Pochodzenie nazwy Bełk

Co do pochodzenia nazwy Bełk posiadamy dwie wersje.

Jedna z nich mówi że jest to nazwa pochodząca od imienia osadnika - Biela. Tę wersję zdaje się potwierdzać jeden z najstarszych znanych dokumentów mówiących o bełkowskiej osadzie "Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", czyli "Księga Fundacyjna Biskupstwa Wrocławskiego" ("Item apud Belconem" - "U Bełka").

Według drugiej wersji jest to nazwa topologiczna pochodząca od bełkotu wody w strumieniu. Wersja ta jest według większości autorytetów bardziej prawdopodobna. W historii spotykamy następujące formy nazwy Bełk: von Belke (1415) z Bielku (1484), von Bielek (1496), Bielikh (1676), Belck (1714).

Herby i pieczęcie

Zachowały się dwa stemple gminne pochodzące z 1835r.

Pieczęć gminy Bełk Dolny posiada napis: "Gem, NIED-BELK-RYBNIKER KREIS" ("GMINA BEŁK DOLNY POWIAT RYBNIK") oraz średnicę 28mm. Znajduje się na niej herb wyobrażający dom ze studnią i żurawiem.

Pieczęć gminy Bełk Górny posiada napis: "OBER BELKER GEMAIN RYBNIKER KREIS" oraz średnice 27mm. Herb na niej wyobraża snop zboża, obok którego znajduje się sierp i kosa. Obecnie herbem (od połączenia dwóch wsi 1921 roku) Bełku jest jeleń z krzyżem pomiędzy rogami.

Właściciele Bełku

Bełk jest jedną z miejscowości, która jeszcze w XX wieku była w rękach prywatnych. Bardzo wcześnie szacuje się, że w XIV wieku - rozpadł się na Bełk Górny i Bełk Dolny poprzez odstąpienie części miejscowości innemu właścicielowi.

Pierwszy imienny ślad po właścicielu Bełku zachował się w "Codex Diplomaticus Silesiae", gdzie cytowny jest dokument z lipca 1415r. mówiący o niejakim Mikołaju z Bełku, rycerzu będącym świadkiem komplikacji o granice między Zythą a Markowicami

W 1437r. miejscowość na blisko sto lat przejął rycerski ród Czaplów . Kilkakrotnie - w latach 1484-1496 oraz w 1509r. - wspomnainy jest w źródłach Jan Czapla z Bełku, później Jan Bełkowski. W 1538r. pojawia się "Jan Czapla z Bełku, a na Ponięczycach". To znaczy, że wioska zmieniła wtedy po raz kolejny właściciela. Czaplowie z Bełku przenieśli się do Ponięczyc, zaś Holly z Ponięczyc do Bełku.

W 1746r. Bełk Dolny nabyła Marianna Antonia Osiecka. Już trzy lata późnie, w 1749r. , zmienił on właściciela na Jana Nepomuka Franciszka de Twardawa, który umierając w 1763r. przekazał majątek synowi Karolowi. Jako właściciel Bełku źródła podają jeszcze gen. Von Dawigh oraz hrabiego Antoniego Węgierskiego i jego syba Fryderyka. Wreszcze w 1816r. cały majątek kupił bogaty kupiec gliwicki Franciszek Galli. Po jego śmierci Bełk przejął w posiadanie John Baildon.

W 1804 r. John Baildon ożenił się z Heleną Galli jako jej mąż w 1823r. stał się właścicielem Bełku. Tu też na miejscowym cmentarzy spoczęło jego dwoje przedwcześnie zmarłych dzieci, William i Maria. On sam został pochowany na cmentarzu hutniczym w Gliwicach w 1846r. Bełk przejął drugi syn Artur, który w 1852r. odsprzedał go przemysłowcowi Antoniemu Gemanderowi. Ten jednak przeniósł się na stałe do Bełku dopiero w 1885r. i tu też zmarł 18 maja 1889r. Wdowa po nim cały majątek przekazała w 1890r. bratankowi Alfonsowi Lukas, w którego posiadaniu pozostał do 1922r. Z jego inicjatywy i ogromnym nakładem 38 tysięcy marek powstał w Bełku szpital obsługiwany prze Siostry Kongregacji Służebniczek Marii, połączony z przedszkolem.

Czy wiecie że

• Żona A. Lukasa praktykowała metody ks. Kneipa
• Pierwsza wzmianka o szkole parafialnej w Bełku pochodzi z 1652r.
• Obecny budynek plebani pochodzi z 1754r.
• Gdy wojska niemieckie weszły do Bełku wypuszczono do Bierawki cały zapas spirytusu pochdzący z miejscowej gorzelni.
• W ostatnim ćwierćwieczu XX wieku wielu mieszkańców wsi wyemigrowano do Niemiec
• W czasach komunizmu główna ulica wsi nosiła nazwę Armii czerwonej, natomiast patronką szkoły była komunistyczna działaczka Lucyna Herc.
• W średniowieczu Bełk leżał na granicy diecezji krakowskiej i wrocławskiej. Należał jedna zawsze do diecezji wrocławskiej.
• W miejscowym folwarku, gdzie niegdyś znajdował się zamek, zachowały się resztki zabudowań gospodarczych (gorzelni, młyna, spichlerza i kamienno-ceglanego czworaka).
• W 1903r. do parafii przybył jako wikariusz znany germanista ks. Matula.